از کوکی چه می دانید

کوکی اطلاعات متنی است که به وسیله سایتی که شما از آن بازدید می کنید در قالب یک فایل کوچک متنی (Text) بر روی کامپیوتر شما ذخیره می شود مثل ذخیره شدن این فایل در فولدر Temporary Internet Files در اینترنت اکسپولرر و در نت اسکیپ در فولدر Cashe است در اپرا و موزیلا و نسخه های قدیمی تر اینترنت اکسپولرر در فولدر جدایی به نام کوکی است.

انواع مختلفی از کوکی ها وجود دارد و شما در نسخه های جدیدتر وب بروسر ها (Web Browsers) این امکان را دارید که انتخاب کنید کدام کوکی ها برروی کامپیوتر شما ذخیره شوند در صورتی که کوکی ها را کاملا غیر فعال کنید ممکن است بعضی سایت های اینترنتی را نتوانید ببینید و یا از بعضی امکانات مثل به یاد داشتن شناسه و رمز عبور شما در آن سایت محروم شوید و یا انتخاب هایی که داشتید مثل ساعت محلی و یا دمای هوای محلی و کلا از تنظیمات شخصی ای که در آن وب سایت انجام داده اید نتوانید استفاده کنید.
کوکی ها چگونه مورد استفاده قرار می گیرند؟

همانطوری که گفتیم کوکی یک فایل است که توسط یک وب سایت برای حفظ اطلاعات بر روی کامپیوتر شما قرار می گیرد یک کوکی می تواند شامل اطلاعاتی باشد که شما در آن سایت وارد کرده اید مانند ای میل – آدرس – شماره تلفن و سایر اطلاعات شخصی

همچنین کوکی ها می توانند صفحات و یا کارهایی را که در آن وب سایت انجام داده اید مثل تعداد کلیک لینک های بازدید شده و مدت بازدید را نیز ضبط کنند. این به سایت کمک می کند تا دفعه بعد که به آن سایت بازگشتید اطلاعات شما را به خاطر داشته باشد و از وارد کردن تکراری اطلاعات خودداری کنید نمونه بارز این مطلب لاگ این ماندن شما در آن سایت است و یا پیغام های Welcome Back و یا حفظ تنظیماتی که درآن سایت انجام داده اید.
به عنوان مثال می توان به خصوصی کردن صفحه My MSN اشاره کرد. نکته ای را که باید به خاطر داشته باشید این است که هر وب سایت فقط می تواند از اطلاعاتی که شما وارد کرده اید استفاده کند نه بیشتر مثلا اگر ای میل خود را در آن سایت وارد نکرده اید آن وب سایت نمی تواند ای میل شما را به دست آورد و یا به سایر اطلاعات کامپیوتر شما دست یابد .
مورد دیگر اینکه وب سایت ها فقط می توانند کوکی هایی را که خود ایجاد کرده اند بخوانند و نمی توانند از سایر کوکی های موجود استفاده کنند. وقتی که از یک وب سایت برای بار دوم بازدید می کنید آن وب سایت به دنبال کوکی مربوط به خود می گرد و در صورت وجود از آن استفاده می کند. ( البته باز هم با توجه به تنظیماتی که انجام داده اید )

انواع کوکی ها:

کوکی های پایا – دائمی (presistent Cookies):
این نوع کوکی ها به عنوان یک فایل بر روی کامپیوتر شما ذخیره می شوند و بعد از بستن مرورگر اینترنتی شما پاک نخواهند شد و همچنان باقی می مانند. این کوکی ها قابلیت به روز شدن توسط سایت ایجاد کننده خود را دارند همچنین سایت اجازه دسترسی مستقیم به این کوکی ها رو نیز دارد حدود ۸۰ درصد کوکی های مورد استفاده از این نوع هستند.

کوکی های موقت (Temporary Cookies):
کوکی هایی هستند که بعد از بستن مرورگر اینترنتی شما و یا خروج از سایت استفاده کننده از کوکی پاک می شوند.
نوع دیگر کوکی های موقت کوکی های زمان دار هستند که زمانی برای کار دارند و بعد از آن اصطلاتا Expire می شوند و از کار می افتند ولی پاک نمی شوند و در صورت بازدید مجدد از سایت ممکن است به روز رسانی شوند و مجددا مورد استفاده قرار بگیرند.

کوکی های ناخوشایند (Unsatisfactory cookies)
این کوکی ها اجازه دسترسی به اطلاعات خصوصی شما را برای استفاده دویاره بدون پرسیدن از شما دارند از این کوکی ها بیشتر در خرید های اینترنتی و سایت امن (SSL) مورد استفاده قرار می گیرند.

مقایسه کوکی های متعلق به سایت اصلی ( First Party ) و کوکی های متعلق به سایت های دیگر (Third Party)

معنای اصلی
First Party: عضو اصلی یک خانواده و یا شرکت صاحب حقوق و مزایای اصلی کسی که بیمه نامه اصلی را داراست (Policy Holder)
Second party : شرکت بیمه کننده
Third Party : هر شخص سومی غیر از این دو کلا بقیه افراد

و اما این مفاهیم در کوکی ها چه معنایی می دهند؟
First Party : کوکی هایی هستند که فقط اطلاعات آنها به سایت که توسط آنها ایجاد شده اند فرستاده می شود و کار آنها همانطور که اشاره شد یادآوری اطلاعات ماست.

Third Party : کوکی هایی هستند که اطلاعات را به چندین سایت مختلف غیر از آنچه بازدید می کنید می فرستند استفاده این کوکی ها معمولا تجاری است بدینگونه که شما از سایتی بازدید می کنید و آن سایت دارای بنرهای تجاری و تبلیغات از سایت دیگری (Third Party) می باشد در اینجاست که کوکی Third Party وارد عمل شده و اطلاعات شما را ثبت می کند به عنوان مثال صاحب تبلیغ با استفاده از این امکان می تواند ببیند که شما چه نوع تبلیغ هایی را بازدید می کنید و در کدام سایت ها. این نوع کوکی هم می توانند از نوع دائمی و هم موقت باشند. اصولا این نوع کوکی ها استاندارد نیستند و توسط مرورگرهای جدید بلوک می شوند. همچنین این کوکی ها ممکن است به هکرها کمک کنند تا اطلاعات شخصی شما را بدست بیاورند. ( برای جلوگیری از آخرین ورژن مرورگر خود استفاده کنید) اصولا پیشنهاد می شود تا این کوکی ها را که هیچ استفاده مفیدی برای کاربر ندارند بلوک کنید.

كوكي عبارت است از يك پيغام كه سرور به مرورگر ( Browser ) شما مي فرستد. مرورگر شما اين پيغام را در يك فايل متني ( Text ) ذخيره مي كند. پس از آن هر بار كه كه شما به آن سرور مراجعه مي كنيد ( يعني يك صفحه از وب سايتي را كه روي آن سرور قرار دارد باز مي كنيد. ) يا به عبارت ديگر هر بار كه مرورگر شما (مثلاً اينترنت اكسپلورر ) در خواست يك صفحه از آن سرور مي كند اين پيغام را به آن سرور باز مي گرداند.

هدف اصلي كوكي ها شناسايي كاربران است تا تنظيماتي را كه كاربر بنا بر سليقه خود دفعة قبل روي يك وب سايت مثلاً ياهو انجام داده اكنون هم بتواند صفحه را با همان تنظيمات دفعه قبل برايش باز كند.
براي مثال فرض كنيد در Hotmail يك ايميل درست كرده ايد و اكنون بعد از چند روز دوباره وارد سايت Hotmail مي شويد تا با وارد كردن ID (يا شناسه ) و پسورد وارد ايميل خود شويد و مشاهده مي كنيد كه با باز شدن صفحه ID شما از قبل نوشته شده است يا حتي اگر از قبل اين امكان را ايجاد كرده باشيد پسورد شما هم وارد شده فقط كافيست اينتر را بزنيد و وارد ايميل خود شويد. و زمانيكه در گوگل زبان خود را انتخاب مي كنيد و دفعه بعد كه وارد گوگل مي شويد و زبان مورد نظر شما به طور اتوماتيك انتخاب شده است همه اين كارها و بسياري از كارهاي ديگر اينچنيني بوسيله كوكي ها انجام مي شود در حقيقت از طريق كوكي ها سرور وب صفحات را مطابق عادت و سليقه شما باز مي كند و به اين طريق در وقت و حوصله شما صرفه جويي مي شود.

مشكلات كوكي ها
كوكي ها مكانيزم كاملي براي شناسايي نيستند، ولي كارهايي را ممكن مي سازند كه شايد بدون آنها انجام همين كارهاي ساده غير ممكن بود. در اينجا به بررسي چند مشكل كه از كارايي كوكي ها مي كاهد مي پردازيم.

افراد معمولاً از كامپيوتر ها به طور مشترك استفاده مي كنند. هر كامپيوتري كه در يك مكان عمومي مانند محل كار يا حتي در خانه معمولاً‌ به طور اشتراكي چند نفر از آن استفاده مي كنند. و چندين نفر در زمان هاي مختلف بوسيله اين كامپيوتر به اينترنت متصل مي شوند. كوكي ها نمي توانند نياز همه آنها را همزمان برآورده كنند. فرض كنيد از يك مكان عمومي مانند يك كافي نت در حال خريد از يك فروشگاه اينترنتي هستيد. اين فروشگاه اينترنتي روي كامپيوتري كه از آن براي خريد استفاده مي كنيد يك كوكي قرار مي دهد تا اگر بار ديگر وارد اين فروشگاه اينترنتي شديد حساب شما را استفاده كند. فروشگاههاي اينترنتي معمولاً در اين زمينه بسيار هشدار مي دهند. يا فرض كنيد كه شما با استفاده از كامپيوتر شخصي همسرتان از فروشگاه اينترنتي آمازون خريد كرده ايد و حال اگر همسرتان بعد از شما براي خريد وارد آمازون شود فقط با يك كليك مي تواند خريد كند البته با حساب شما!
در يك كامپيوتر با سيستم عاملي مانند ويندوز NT يا يونيكس كه حسابها به طور مناسب و درست در اختيار كاربران قرار مي گيرند كمتر اين مشكلات پديد مي آيند.

اگر كوكي ها پاك شوند
اگر شما با مرورگر خود ( مانند اينترنت اكسپلورر ) مشكل داريد. و از شركت پشتيباني كنندة اين مرورگر كمك بخواهيد ممكن است اولين چيزي كه به شما بگويند تا انجام دهيد پاك كردن temporary Internet files يا همان فايلهاي موقت اينترنتي در شاخه ويندوز باشد. زمانيكه اين كار را مي كنيد تمام كوكي ها را از دست مي دهيد و اگر سايتي را كه قبلاً بازديد كرده ايد بعد از اين عمل دوباره بازديد كنيد آن سايت شما را به عنوان يك كاربر جديد فرض خواهد كرد و براي شما يك كوكي جديد مي فرستد. و به همين علت است كه بعضي از سايتها از شما مي خواهند كه در آنها ثبت نام كنيد ( يا اصطلاحاً رجيستر شويد. ) جون اگر با يك كلمه كاربري ( User Name ) و يك كلمه عبور ( Password ) شما مي توانيد وارد حوزه شخصي خود در آن سايت شويد حتي اگر فايل كوكي را از دست داده باشيد.

چندين كامپيوتر
افراد زيادي در روز از بيش از يك كامپيوتر براي دستيابي به اينترنت استفاده مي كنند. به عنوان مثال اگر شما يك كامپيوتر در محل كار و يك كامپيوتر در خانه و يك لپ تاپ براي خارج از اين دو محل استفاده مي كنيد براي هر كامپيوتري كه با آن به يك وب سايت متصل مي شويد كوكي هاي جداگانه براي هر كامپيوتر ارسال مي شود و اين سبب مي شود كه تنظيمات خود را براي هر كامپيوتر به طور جداگانه انجام دهيد كه خسته كننده است.
حل مشكلات مذكور احتمالاً به همين سادگي ها هم نيست مگر اينكه از كاربر خواسته شود در سايت مذكور ثبت نام كند.